นอนกัดฟัน

อาจารย์ทันตแพทย์หญิง อตินุช  มาลากุล ณ อยุธยา
ขอบคุณข้อมูลจากหนังสือ คุยกับหมอฟัน
คณะทันตแพทย์ศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อาการนอนกัดฟันเป็นอย่างไร 
ตอบ     อาการนอนกัดฟันคือ  การกัดเน้นฟันขณะที่นอนอยู่  ซึ่งสามารถพบได้บ่อยในคนทั่วๆ ไปโดยแต่ละคน  อาจจะมีช่วงหนึ่งของชีวิตที่มีการกัดฟัน  การกัดฟันนั้นไม่ใช่ว่าคืนหนึ่งจะกัดแน่นอยู่ตลอดเวลา  จะมีช่วงไม่กี่วินาทีที่ฟันกัดบดกันแล้วจะกลับสู่สภาพปกติ  ถ้าไม่เกิดขึ้นมากไปก็จะไม่เกิดความผิดปกติรุนแรงที่ต้องการรักษาหรือมีผลเสียอย่างแรงต่อร่างกายของเรา

ผลเสียที่ตามมาภายหลังจากการนอนกัดฟันเป็นอย่างไร 
ตอบ     ผลที่เกิดขึ้นหลังจากนอนกัดฟัน  คือ  เกิดการสึกของฟันได้  ในบางรายอาจจะมีสึกไม่มาก  แต่บางรายก็อาจจะสึกมาก  จนเคลือบฟันหายไปหมด  ในบางรายที่มีฟันสึกถึงเนื้อฟัน  อาจจะมีการเสียวฟันหรือถ้าฟันสึกจนฟันเตี้ยลงไปมาก  ก็จะเกิดเป็นช่องว่างช่องห่างระหว่างฟันขึ้นได้  เศษอาหารลงไปติดได้  หรือถ้ากัดแรงมาก  บางทีก็จะทำให้ตัวฟันรับแรงไม่ไหว  เช่น  เมื่อเร็วๆ นี้มีคนไข้มาหาเพราะมีการกัดฟันจนเกิดเป็นหนองที่ปลายรากฟันทำให้ต้องรักษารากฟัน

สาเหตุเกิดจากอะไร 
ตอบ     ยังไม่มีใครทราบสาเหตุที่แท้จริง  ก็มีการตั้งทฤษฎีขึ้นมาหลายทฤษฎีด้วยกัน  ทฤษฎีแรกก็คือ  ความเครียด  ที่สามารถส่งผลไปแสดงออกต่อการทำงานของร่างกาย  เช่น  ไปแสดงออกด้วยการกัดฟัน  หรือ  เครียดลงกระเพาะก็เกิดปวดท้อง  บางคนเครียดแล้วความดันขึ้น  เป็นต้น  ทฤษฎีต่อมาก็จะกล่าวถึงการที่ฟันสบกันไม่ดี  คือมีจุดที่สูงในขณะฟันสบกัน   เพราะฉะนั้นเวลาที่หลับร่างกายก็สั่งให้ฟันไปบดกันตรงจุดสูง  พอส่วนที่สูงเตี้ยลงไปก็จะไปเจอจุดใหม่ก็จะไปบดตรงนั้นอีก  จะเกิดไปเรื่อย ๆ ทฤษฎีที่ 3 บอกว่าเป็นการทำงานของร่างกายเอง  ที่อาจจะผิดปกติไปบ้าง  เช่น  ปกติอาจจะมีการกัดฟันเล็กน้อยแต่การทำงานสมองส่วนนี้อาจผิดปกติไปบ้างเล็กน้อย  ทำให้สมองสั่งให้เคลื่อนไหวหรือเกิดการกัดที่มากขึ้นกว่าปกติ

อยากทราบวิธีการแก้ไขการนอนกัดฟันที่ง่ายและดีที่สุด จะทำอย่างไร 
ตอบ     ตอนนี้ยังไม่มีวิธีแก้ไขว่าให้หยุดกัดไปเลยเพียงแต่เป็นการบรรเทาหรือช่วยป้องกันไม่ให้กัดฟันจนทำลายฟันของตัวเอง  เพราะว่าบางครั้งไม่ใช่ทำลายเฉพาะฟัน  แต่ยังอาจจะทำให้ระบบกล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกรเสียไปด้วย  การป้องกันวิธีที่ง่ายที่สุดก็คือทำเครื่องมือใส่กันไว้เรียกว่า  เฝือกสบฟันหรือ  Splint คล้ายกับที่นักมวยใส่แต่จะทำจากวัสดุชนิดที่ต่างกัน เป็นชนิดแข็ง

เฝือกสบฟันที่กล่าวถึงนั้นทำให้สำหรับคนที่มีอาการแล้ว  แต่ไม่ใช่ป้องกันสำหรับคนที่ยังไม่มีอาการใช่หรือไม่ 
ตอบ     ถ้าไม่ได้นอนกัดฟันมากก็ไม่จำเป็นต้องใส่  แต่ถ้ากัดบ่อยถึงแม้จะไม่มีอาการ  เช่นกัดทุกวัน  ก็ควรที่จะใส่เพื่อป้องกันฟันสึก  หรือป้องกันปัญหาอื่นๆ ที่อาจจะเกิดตามมาได้

คนข้างเคียงไม่ทราบว่าตัวเองนอนกัดฟัน และไม่อยากจะแก้ไขไม่แน่ใจว่าเป็นเพราะอะไร ถ้าเจ้าตัวเขาไม่เต็มใจจะแก้ไขจะทำอย่างไรดี 
ตอบ     เนื่องจากเป็นสิ่งที่เจ้าตัวเป็นผู้ใส่ ข้อแรกก็คือจะไปบังคับไม่ได้ จนกว่าเจ้าตัวจะเห็นความสำคัญเอง เพราะว่าอย่างที่หมอบอก คงไม่สนุกนักที่เวลานอนจะต้องมีอะไรอยู่ในปาก คนเราจะทำอะไรบางอย่างเมื่อมีแรงจูงใจที่จะทำ ถ้าเห็นข้อเสียของการที่นอนกัดฟัน แล้วรู้ว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นตามบ้าง สิ่งเหล่านี้ก็จะเป็นสิ่งจูงใจได้ข้อสังเกตอีกประการคือบางครั้งสิ่งที่เกิดขึ้น,อาการที่แสดงออกตั้งแต่เริ่มแรก อาจจะยังไม่เห็นผลชัดเช่นว่าเรากัดฟันวันนี้อีก 5 ปี เราอาจจะยังไม่เป็นอะไรก็ได้สึกก็สึกไปอาจจะไม่เป็นอะไรตลอดชีวิตเลยก็ได้ เพราะฟันคนเรามีการสร้างเนื้อฟันทดแทนถึงแม้เคลือบฟันจะหายไปแล้ว มีการสร้างเนื้อฟันทดแทนถ้ายังหนาอยู่อาการเสียวจะไม่เกิดแต่อาจมีสิ่งอื่นหรือความผิดปกติอื่นๆ ตามมาได้เช่นถ้าอายุเยอะๆก็อาจมีฟันเตี้ยฟันสั้นเศษอาหารติด ตรงนี้จะเห็นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้เกิดวันนี้หรือพรุ่งนี้ให้เห็นจะมีปัญหาอีกทีก็ 10 ปีให้หลัง คนที่ให้ความร่วมมือมาก ในการมารักษาตั้งแต่เบื้องต้นคือคนที่กัดฟันแล้วมีอาการปวดร่วมด้วย เพราะสิ่งเหล่านั้นทำให้เขาไม่เป็นสุขแล้วรบกวนตัวเขาเอง

ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่องการนอนกัดฟัน 
ตอบ     คิดว่าการป้องกันไว้ดีกว่าแก้ ถ้าท่านผู้ใดคิดว่าเป็นมากจนมีอาการหรือก่อความรบกวนให้กับผู้นอนข้างๆ อาจจะลองมาปรึกษาดู แล้วถ้าคิดว่าจำเป็นต้องใส่อาจจะทำให้ลองใช้ไปก่อน หรือถ้าคิดว่าตรวจดูแล้วฟันไม่สึกมากอาจจะรอดูอาการไป แล้วมาติดตามช่วงหลังก็ได้ ตรงนี้ก็เป็นจุดหนึ่งเหมือนกันที่ปัญหายังไม่เกิด ณ วันนี้แต่ว่าการที่เราป้องกันไว้ก่อน เพื่อว่าอนาคตข้างหน้าจะได้เกิดปัญหาให้เราต้องมายุ่งยากใจเสียค่าใช้จ่ายเสียเวลา

จัดฟันมหิดล

Your Healthy Smile
is My Work!