เหงือกบวม เหงือกอักเสบ

          สาเหตุของการเกิดเหงือกบวม เหงือกอักเสบ มีหลายอย่าง และลักษณะของการบวม การอักเสบก็แตกต่างกัน พอจะแยกได้ดังนี้

          1. เกิดจากหินปูนและคราบอาหาร เป็นสาเหตุของเหงือกบวม เหงือกอักเสบที่พบบ่อยที่สุด การอักเสบในระยะเริ่มแรกอาจจะเพียงขอบเหงือกเป็นสีแดงๆ มีเลือดออกง่ายเวลาแปรงฟัน หากการอักเสบลุกลามมากขึ้น เหงือกจะบวม มีสีแดงคล้ำขึ้น ถ้าไม่ได้รับการรักษาจนมีการอักเสบเรื้อรัง จะทำให้กระดูกหุ้มรากฟันถูกทำลาย จึงทำให้ฟันโยก เหงือกบวมเป็นหนอง มีกลิ่น เรียกว่าเป็นโรคปริทันต์ หรือรำมะนาด หากลุกลามถึงขั้นนี้ก็จะเป็นสาเหตุของการสูญเสียฟันได้ ซึ่งอาจเป็นเฉพาะบางตำแหน่ง หรือเป็นทั่วๆไปทั้งปากก็ได้

          การรักษา เหงือกอักเสบระยะแรกจะรักษาโดยการขูดหินปูนและขัดฟันทำความสะอาดทั้งปาก หากอยู่ในระยะที่มีเหงือกบวม เหงือกอักเสบเรื้อรัง มักจะมีหินปูนสะสมอยู่ใต้เหงือกบริเวณรากฟัน ทันตแพทย์จึงต้องใช้วิธีเกลารากฟันร่วมกับการขูดหินปูน หากการอักเสบเรื้อรังและรุนแรงจนมีการละลายตัวของกระดูกรอบรากฟันบางส่วน ทันตแพทย์อาจต้องใช้วิธีผ่าตัดเหงือกเพื่อแก้ใขแล้วแต่กรณี

          2. มีฟันกำลังขึ้น ที่พบบ่อยคือฟันกรามแท้ด้านล่างซี่สุดท้าย ซึ่งอาจจะขึ้นในช่วงอายุ 17-20 กว่าปี มักพบว่าฟันซี่นี้ขึ้นได้ไม่ค่อยเต็มซี่ เนื่องจากไม่มีที่พอ หรือฟันขึ้นเอียงชนฟันซี่ถัดมา ในระยะที่ฟันกำลังขึ้นจะมีเหงือกคลุมฟันบางส่วนซึ่งมักมีเศษอาหารใปกักอยู่ใต้เหงือก ทำความสะอาดยาก จึงเกิดการอักเสบและบวมได้ ยิ่งมีฟันตรงข้ามสบลงมาในขณะบดเคี้ยว จะยิ่งทำให้เหงือกบวม เหงือกอักเสบมากขึ้น

          การรักษา แนะนำให้คนใข้พยายามแปรงบนหน้าฟันที่เริ่มโผล่ขึ้นมาให้ได้ โดยปกติเหงือกบริเวณนี้จะคลุมฟันอยู่เฉยๆ สามารถใช้แปรงสีฟันเล็กๆแปรงได้ (อาจใช้แปรงเด็กหรือแปรงสีฟันแบบขนแปรงเป็นกระจุกเดียว/end tuft) หรือหากอยู่ในช่วงที่เกิดเหงือกบวม เหงือกอักเสบแล้ว ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อทำความสะอาด ล้างแผล จนหายเหงือกบวม บางกรณีอาจต้องรับประทานยาแก้อักเสบร่วมด้วย และควรให้ทันตแพทย์ประเมินว่าฟันซี่นั้น สมควรถอนออกหรือไม่ หากอยู่ในลักษณะที่ไม่สามารถขึ้นมาได้ปกติก็ควรถอนออก มิฉะนั้นจะเกิดปัญหาซ้ำๆ

          3. ฟันผุ กรณีที่มีฟันผุลึกมากจนลุกลามถึงโพรงประสาทฟัน ทำให้เกิดการอักเสบที่ปลายรากฟัน รายที่มีการอักเสบเรื้อรังนานๆ จะเกิดเป็นถุงหนองที่ปลายราก และอาจมีเหงือกบวม เหงือกอักเสบ ตรงตำแหน่งปลายรากฟัน หรือตำแหน่งใกล้เคียง

          การรักษาฟันที่มีปัญหาแบบนี้ก็โดยการรักษารากฟัน เพื่อกำจัดเชื้อโรคที่ปลายรากฟัน และทำความสะอาดภายในคลองรากฟัน จากนั้นจึงอุดคลองรากฟันให้สนิท และบูรณะตัวฟันด้วยการอุดฟันหรือทำฟันครอบต่อไป

          4. ยาบางชนิดเป็นสาเหตุของเหงือกบวมได้ เช่น ยากันชัก จะพบลักษณะของเหงือกบวมเป็นกระเปาะ

          การรักษาโดยการทำความสะอาดฟันและปรึกษาแพทย์ผู้รักษาโรคประจำตัวของคนไข้เพื่อปรับยา

          5. ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง เช่น สตรีที่กำลังตั้งครรภ์ ระดับฮอร์โมนของร่างกายจะเพิ่มสูงขึ้น อาจพบว่ามีเหงือกอักเสบได้ง่ายกว่าคนปกติ ยิ่งถ้ามีสาเหตุคือคราบหินปูนในช่องปาก ยิ่งจะทำให้อักเสบมาก

          การรักษา แนะนำให้ขูดหินปูนทำความสะอาดตั้งแต่ระยะแรกๆที่ยังไม่เกิดปัญหา เพราะหากมีการอักเสบในช่วงระยะครรภ์ใกล้คลอด อาจจะทำฟันลำบาก และอาจมีปัญหาเรื่องการบดเคี้ยวอาหาร ทำให้มารดาและทารก ได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน

คำถามที่น่าสนใจเกี่ยวกับ เหงือกบวม เหงือกอักเสบ

มีอาการปวดฟันล่างด้านหน้าบริเวณโคนฟัน เหงือกบวมแดง มีหินปูนเกาะ ฟันโยก แล้วเหงือกก็ร่นลงไปลึกมาก อยากทราบว่าจะรักษาให้หายได้ไหม

          อาการตามที่เล่ามานั้น น่าจะเป็นปัญหาจากเหงือกอักเสบเรื้อรัง เนื่องจากมีคราบหินปูนสะสมเป็นเวลานาน หากกระดูกรอบๆรากฟันไม่ถูกทำลายไปมาก และฟันไม่โยกมาก ก็น่าจะรักษาให้แข็งแรงขึ้นได้ โดยการขูดหินปูน และเกลารากฟัน ก็จะหายอักเสบ ทำให้อาการฟันโยกดีขึ้นได้ ซึ่งผลการรักษาก็จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการก่อนการรักษาด้วย

          ส่วนปัญหาเหงือกร่นมักจะไม่หาย แต่ถ้าเหงือกร่นแต่ไม่มีอาการเสียวฟัน หรือไม่เกี่ยวข้องกับความสวยงาม ก็มักจะแก้ไขเฉพาะให้เหงือกหายอักเสบ เหงือกบวม แต่หากเหงือกร่นจนมีปัญหาอื่นๆที่จำเป็นต้องแก้ใข ก็สามารถทำผ่าตัดปลูกเหงือกได้ค่ะ

เหงือกบวมมีหนอง ซื้อยาแก้อักเสบทานเองได้หรือไม่

          ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อรักษาต้นเหตุที่ทำให้เกิดการบวมค่ะ การทานยาแก้อักเสบอาจจะดีขึ้นชั่วคราว แต่ถ้าสาเหตุยังคงอยู่ก็จะเกิดปัญหาเดิมซ้ำได้อีก การที่เหงือกบวมมีหนอง มีสาเหตุได้หลายอย่าง เช่น

– ฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปลายรากฟัน
– มีฟันกำลังขึ้น (เช่น ฟันคุด) ทำให้เหงือกที่คลุมบนซี่ฟันบวมและเป็นหนองได้
– เป็นโรคปริทันต์ คือ มีหินปูนสะสมใต้เหงือกและมีเหงือกอักเสบเรื้อรัง

          เพราะฉะนั้นจึงควรกำจัดสิ่งที่เป็นสาเหตุของอาการเหงือกบวมโดยเร็ว หากปล่อยเรื้อรังนานเกินไปอาจต้องสูญเสียฟันซี่นั้นได้ค่ะ

เลือดออกตามไรฟัน รักษาอย่างไร

          เลือดออกตามไรฟันมักจะเป็นเพราะเหงือกอักเสบ วิธีรักษาก็โดยการขูดหินปูนค่ะ

อยากขูดหินปูนแต่กลัวเจ็บ ฉีดยาชาก่อนขูดหินปูนได้ไหม

          การขูดหินปูนโดยปกติไม่เจ็บมากนัก เว้นแต่กรณีที่มีหินปูนมาก เหงือกอักเสบรุนแรง ซึ่งการรักษาต้องเกลารากฟัน หากจำเป็นทันตแพทย์ก็จะฉีดยาชาให้ ส่วนในกรณีขูดหินปูนทั่วๆไป คนไข้คงต้องเลือกว่าจะยอมเจ็บเล็กน้อยตอนขูดหินปูน หรือยอมเจ็บตอนฉีดยาชาค่ะ

จัดฟันมหิดล

Your Healthy Smile
is My Work!