ยิ้มเห็นเหงือกเยอะ หรือที่เรียกว่า gummy smile คือ ภาวะที่เมื่อยิ้มแล้วเห็นพื้นที่เหงือกปรากฏเยอะมากเกินไปจนทำให้รอยยิ้มดูไม่ได้สัดส่วนที่สมดุล ซึ่งโดยทั่วไปแล้วเมื่อยิ้มจะมองเห็นขอบเหงือกประมาณ 1-3 มม. ถ้าการยิ้มทำให้เห็นเหงือกเยอะเกินไป ก็จะจัดอยู่ในกลุ่ม gummy smile
แต่อย่างไรก็ตาม ก็ไม่ถึงกับมีเกณฑ์กำหนดที่ชัดเจน อีกทั้งประเด็นนี้เป็นเรื่องของความสวยงาม ความมั่นใจ และบุคลิกภาพอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็นหลัก การแก้ปัญหายิ้มเห็นเหงือกเยอะจึงขึ้นอยู่กับความต้องการของแต่ละบุคคล หากไม่ได้มองว่าเป็นปัญหาโดยส่วนใหญ่ก็ไม่จำเป็นต้องแก้ไข นอกจากบางกรณีที่มีผลต่อสุขภาพช่องปาก เช่น ทำให้เกิดเหงือกแห้งและเหงือกอักเสบจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์ง่ายกว่าปกติ เป็นต้น
ปัญหายิ้มเห็นเหงือกเยอะนั้น เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุแตกต่างกันไป แนวทางการรักษาทันตแพทย์จะต้องประเมินสาเหตุที่แท้จริงของ gummy smile ให้แน่ชัดก่อนเลือกวิธีการแก้ปัญหาเสมอ โดยในทางทันตกรรมมีแนวทางในการแก้ปัญหา ดังนี้
แก้ไข Gummy smile ด้วยการจัดฟัน
จัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
กรณีที่ปัญหา gummy smile เกิดจากโครงสร้างขากรรไกรบนที่ใหญ่และยื่นกว่าปกติ แนวทางแก้ไขทำได้ด้วยการผ่าตัดศัลยกรรมยกกระดูกขากรรไกรบน (Maxillary Impaction Surgery) ให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องร่วมกับการจัดฟัน
ภาพแสดงการผ่าตัดขากรรไกรบนร่วมกับการจัดฟัน โดย ผศ.ทพ. เวทัส ศักดิ์เดชยนต์
จัดฟันแบบไม่ผ่าตัดขากรรไกรช่วยได้ไหม?
หากขนาดและตำแหน่งของขากรรไกรบนมีลักษณะปกติแต่ยิ้มเห็นเหงือกเยอะ การจัดฟันสามารถช่วยแก้ไขได้ในระดับหนึ่ง โดยหลังจัดฟันหากต้องการผลลัพธ์ที่ดียิ่งขึ้น ก็สามารถแก้ไขเพิ่มเติมด้วยการผ่าตัดตกแต่งเหงือก (Esthetic crown lengthening)
แก้ไข gummy smile ด้วยวิธีผ่าตัดเหงือก

ภาพแสดงการผ่าตัดตกแต่งเหงือกและกรอกระดูกหุ้มรากฟัน (Esthetic crown lengthening)
การผ่าตัดเหงือกเพื่อแก้ไข gummy smile เป็นกระบวนการผ่าตัดที่มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความสูงของตัวฟันที่ปรากฏเหนือเหงือกโดยอาจเป็นการผ่าตัดเฉพาะเหงือกที่คลุมฟัน หรือทั้งผ่าตัดเหงือกและกรอแต่งขอบกระดูกหุ้มรากฟันให้ลดระดับลงไปด้วย วิธีการนี้สามารถให้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจ แต่เหมาะกับผู้ที่มีโครงสร้างฐานขากรรไกรบนปกติเท่านั้น
แก้ปัญหา gummy smile อย่างง่ายๆด้วยการฝึกยิ้ม
ในกรณีที่มีปัญหาไม่มากนัก “การฝึกยิ้ม” เพื่อปรับลักษณะการยิ้มโดยลดการใช้กล้ามเนื้อที่ทำให้ริมฝีปากบนยกสูงขึ้น ก็เป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยให้ยิ้มเห็นเหงือกน้อยลงได้ โดยสามารถฝึกด้วยตนเองหน้ากระจกโดยการพูดคำว่า “cheese” หรือ ออกเสียงเลข “4” เมื่อฝึกฝนบ่อยๆกล้ามเนื้อที่ใช้ในการยิ้มจะปรับตัวและเคยชินกับวิธีการยิ้มที่ริมฝีปากบนไม่เปิดมากจนเกินไป ซึ่งจะช่วยแก้ปัญหา gummy smile ได้บ้างในระดับหนึ่ง
ภาพแสดงการฝึกปรับลักษณะการยิ้มเพื่อให้เห็นเหงือกในระดับที่พอดี
ตรวจสอบความถูกต้องของบทความโดย
ทพญ.ขนิษฐา สุรางค์ศรีรัฐ
