ฟันผุเป็นรู อุดได้ไหม หรือต้องรักษารากฟัน

ฟันผุมีความรุนแรงหลายระดับ ตั้งแต่เป็นเพียงจุดดำเล็กๆบนผิวเคลือบฟัน หรือตามร่องฟัน ฟันผุเป็นรู หรือหลุมลึกถึงชั้นเนื้อฟัน ลุกลามไปจนเกิดการผุกร่อนทั้งซี่ฟัน หรือทะลุโพรงประสาทฟันก็ได้

แนวทางการรักษานั้น จะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ กล่าวคือ ระดับความลึกของรอยผุ ปริมาณเนื้อฟันที่ยังเหลืออยู่ ตำแหน่งของฟันที่ผุ อาการที่เกิดขึ้น และความคุ้มค่าในการรักษา

ฟันผุเป็นรู

กรณีที่ฟันผุไม่ถึงโพรงประสาทฟัน

  • รอยผุที่ไม่กว้างมาก : หลังจากบูรณะแล้วฟันจะแข็งแรงใกล้เคียงฟันปกติ
  • กรณีรอยผุกว้างถึงบริเวณซอกฟันและลุกลามลงไปใต้เหงือก : จะทำให้ค่อนข้างยากในการควบคุมน้ำลายและความชื้นบริเวณที่ทำการอุดฟัน อาจต้องมีการตัดแต่งเหงือกที่ปิดคลุมขอบของรอยผุเท่าที่จำเป็น เพื่อให้สามารถควบคุมความชื้น และใส่วัสดุอุดในตำแหน่งนั้นได้แน่นสนิท ซึ่งสามารถทำเสร็จได้ในครั้งเดียว
  • กรณีรอยอุดฟันอยู่ในตำแหน่งรับแรงบดเคี้ยว : เช่น ฟันกราม รวมถึงรอยอุดมีขนาดใหญ่ ครอบคลุมเนื้อฟันมากกว่า 1 ด้าน รอยอุดฟันจะมีโอกาสแตกหักได้ หลังการอุดฟันจึงควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารที่แข็งหรือเหนียวมากๆ เพื่อยืดอายุการใช้งาน
  • หากจำเป็น ทันตแพทย์อาจแนะนำการอุดฟันด้วยวิธีทำ inlay / onlay : ซึ่งจะไม่เสร็จในครั้งเดียวเพราะต้องมีขั้นตอนการส่ง lab ทำชิ้นงานมายึดติดกับฟัน แต่จะมีความคงทนในการใช้งานมากกว่าการอุดฟันปกติ

 

หากฟันผุเป็นรูลึกจนทะลุโพรงประสาทฟัน จะมีทางเลือกในการรักษาคือ “ถอนฟัน” หรือ “รักษารากฟัน”

  • กรณีฟันผุทะลุโพรงประสาทฟัน และคนไข้ยังไม่อยากถอนฟัน : หากยังมีเนื้อฟันเหลืออยู่มากพอสมควร ก็สามารถจะเก็บฟันไว้ใช้งานได้โดยการรักษารากฟัน แล้วบูรณะให้แข็งแรงด้วยการอุดฟันหรือครอบฟันแล้วแต่สภาพฟัน เว้นแต่กรณีที่รอยผุลุกลามจนเหลือเนื้อฟันน้อยมาก หรือรอยผุอยู่ใต้เหงือกมากจนไม่สามารถบูรณะได้ ก็จำเป็นต้องถอนออก
  • กรณีที่ฟันที่ผุนั้นเป็นฟันกรามซี่สุดท้ายในด้านที่มีฟันกรามครบ : (ไม่เคยมีฟันคุดที่ถูกถอนออกไป) การเลือกถอนฟันกรามซี่สุดท้ายที่ผุมากออก จะไม่ทำให้ประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวลดลงนัก เพราะยังเหลือฟันกรามในด้านนั้นอีก 2 ซี่ ซึ่งเพียงพอสำหรับการใช้งาน
  • กรณีที่มีการสบฟันผิดปกติ : เช่น ฟันยื่น ฟันซ้อนเก สามารถปรึกษาทันตแพทย์จัดฟัน ว่าถ้าถอนฟันที่ผุมากออกแล้ว สามารถจัดฟันปิดช่องว่างนั้นได้หรือไม่ หากทำได้ก็จะเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง

 

บทความที่เกี่ยวข้อง : รักษารากฟัน ราคา

 

ฟันกรามผุเป็นรู อุดได้ไหม หรือต้องรักษารากฟัน?

เคยปวดฟันนานแล้วแบบเป็นๆหายๆ แต่ตอนนี้อาการกำเริบขึ้นเยอะเลยค่ะ ปวดบ่อยขึ้นและสังเกตว่าจะปวดตอนที่มีเศษอาหารเข้าไปติดอยู่ ปวดบริเวณฟันกรามซี่ในสุดข้างซ้ายค่ะ เห็นเลยว่ามันเป็นรูทะลุเข้าไปด้านข้าง ปวดขึ้นมาทีทรมานมาก ไม่ทราบว่าจะต้องรักษารากฟันหรือแค่อุด? ขอบคุณมากนะคะ

ตามอาการที่เล่ามานั้น แสดงว่าฟันน่าจะผุถึงโพรงประสาทฟัน จึงทำให้มีอาการปวดมาก เนื่องจากเป็นฟันกรามซี่ในสุด จึงต้องพิจารณาว่า ถ้าในด้านนั้นคนไข้มีฟันกรามครบ 3 ซี่ (ไม่รวมฟันกรามน้อย) ก็สามารถจะถอนฟันกรามซี่ในสุดที่มีอาการออกได้ โดยประสิทธิภาพการบดเคี้ยวยังดีอยู่

แต่ถ้ามีฟันกรามเพียง 2 ซี่ในตำแหน่งใช้งาน น่าจะต้องรักษารากฟันมากกว่าค่ะ เพราะฟันน่าจะผุจนถึงโพรงประสาทฟันแล้ว ถ้าเป็นไปได้ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อการรักษาให้เสร็จสมบูรณ์ เพราะหากปล่อยทิ้งไว้การอักเสบอาจจะลุกลามทำให้เกิดเป็นหนองที่ปลายรากฟันได้ค่ะ

ฟันที่เริ่มมีอาการปวดรุนแรงตามที่เล่ามานั้นไม่ควรไปอุดเฉยๆ ควรรักษารากฟันก่อน หรืออาจต้องถอนออกแล้วแต่กรณีค่ะ

 

ฟันผุเป็นรูใหญ่ ปวดมาก หมออุดให้แล้วก็ยังไม่หายปวด

ฟันผุเป็นรูแล้วไปคลินิกมา หมออุดฟันให้ค่ะ กลับมาก็ยังปวดอยู่ ทานยาแก้ปวดก็พอบรรเทาได้บ้าง แต่วันนี้ปวดมาก ปวดแบบตุ๊บๆเลยค่ะ ปวดไปทั้งหัวเลย กินยาแก้ปวดก็ไม่หาย หนูต้องทำยังไงดีคะ?

หมอคิดว่าฟันน่าจะผุทะลุจนถึงโพรงประสาทฟัน จึงมีอาการปวดทั้งก่อนอุดฟันและหลังจากอุดฟันแล้วก็ยังปวดอยู่ กรณีเช่นนี้คงต้องรักษารากฟันค่ะ การกินยาแก้ปวด/แก้อักเสบ ช่วยบรรเทาอาการได้เพียงชั่วคราว

ต้องแก้ไขที่ต้นเหตุ คือ การรักษารากฟัน เพื่อกำจัดเชื้อโรคและเนื้อเยื่อที่อักเสบในโพรงประสาทฟัน หมออยากแนะนำว่าให้รีบไปรักษา ดีกว่าจะปล่อยให้เป็นมากและเรื้อรังค่ะ

ปกติเวลาอุดฟัน ถ้ารอยผุลึกมากแต่ไม่พบรูทะลุถึงโพรงประสาทฟันชัดเจน ทันตแพทย์ก็มักจะใส่ยาและอุดให้ก่อนเพื่อดูอาการ เช่นเดียวกับที่คุณได้รับการรักษามาค่ะ

หากหลังจากอุดฟันมีอาการปวด จึงรักษารากฟัน ซึ่งจะทำเมื่อจำเป็นเท่านั้น เนื่องจากขั้นตอนการรักษารากฟัน และการบูรณะฟันภายหลังการรักษารากฟัน จะยุ่งยากและเสียค่าใช้จ่ายมากกว่าการอุดฟันปกติค่ะ

 

จากการให้คำปรึกษาแบบสาธารณะ
ตอบคำถามโดย ทพญ.ขนิษฐา สุรางค์ศรีรัฐ

บทความที่เกี่ยวข้อง

slogan_sktdental