การตัดเหงือกเพื่อปรับความยาวฟัน (Esthetic crown lengthening) เป็นเทคนิคทางศัลยกรรมปริทันต์ที่มุ่งเน้นการสร้างสรรค์รอยยิ้มที่มีลักษณะความสมดุลของเหงือกและฟันที่สวยงามเป็นธรรมชาติรับกับใบหน้าของแต่ละบุคคล เหมาะสำหรับใช้แก้ปัญหายิ้มแล้วเห็นเหงือกมากหรือซี่ฟันดูสั้นจนเกินไป
การตัดเหงือกนอกจากมีเป้าหมายด้านความสวยงามแล้ว การปรับระดับขอบเหงือกและขอบกระดูกหุ้มรากฟันที่เหมาะสมยังทำให้การทำความสะอาดฟันบริเวณใต้ขอบเหงือกทำได้ง่ายขึ้น จึงช่วยลดการสะสมของคราบแบคทีเรียและหินปูนบริเวณใต้ขอบเหงือก ส่งผลให้ลดโอกาสเกิดโรคเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ได้อีกด้วย
ในบทความนี้จะเจาะลึกถึงข้อดี ข้อเสีย ความเหมาะสมและข้อจำกัด ของการตัดเหงือกด้วยเทคนิคต่างๆ ราคาค่าใช้จ่าย รวมถึงตัวอย่างผลลัพธ์ของการตัดเหงือกในแต่ละรูปแบบ
การตัดเหงือก แบ่งเป็น 2 รูปแบบ
การตัดเหงือกแบ่งออกเป็น การตัดเหงือกร่วมกับการกรอกระดูกฟัน กับ การตัดเหงือกเพียงอย่างเดียว โดยมีรายละเอียดที่ควรทราบ ดังนี้
การตัดเหงือกกรอกระดูกฟัน (Esthetic Crown Lengthening)
คือ การตัดเหงือกร่วมกับการกรอแต่งขอบกระดูกหุ้มรากฟัน ใช้ในกรณีที่มีเหงือกหนาคลุมคอฟันมากเกินไป ทั้งยังมีขอบกระดูกเบ้าฟันที่คลุมรากฟันอยู่ในระดับสูงเกินไปด้วย ส่งผลให้แลดูสัดส่วนพื้นที่ของเหงือกมีมากและฟันที่โผล่พ้นขอบเหงือกดูสั้นกว่าปกติ ในกรณีนี้แนวทางการรักษาที่เหมาะสมจึงเป็นการลดทั้งขอบกระดูกหุ้มรากฟันและเหงือกลง เพื่อให้ระดับของขอบเหงือกและความยาวตัวฟันอยู่ในสัดส่วนที่สวยงาม
ภาพแสดงการตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอกระดูกฟัน (Esthetic Crown Lengthening)
ข้อบ่งชี้ (indication)
- ทันตแพทย์สามารถปรับแต่งทั้งรูปร่างขอบเหงือกและขอบกระดูกหุ้มรากฟัน เพื่อออกแบบผลลัพธ์ให้ได้สัดส่วนที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
- ผลลัพธ์ที่ได้มีความยั่งยืน เนื่องจากภายหลังการรักษาการยืดเกาะของเนื้อเยื่อเหงือกและฐานกระดูกจะเกิดขึ้นในตำแหน่งใหม่อย่างถาวร
ข้อจำกัด (limitation)
- ราคาสูงกว่าเนื่องจากมีกระบวนการที่ซับซ้อนและอาศัยทักษะความชำนาญของทันตแพทย์สูง
- ใช้เวลาฟื้นตัวประมาณ 2 สัปดาห์
- หากมาตรฐานการทำหัตถการไม่ดีพอ หรือการเอาใจใส่ดูแลภายหลังการรักษาไม่เหมาะสม อาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้
การตัดเหงือกเพียงอย่างเดียว (Gingivectomy)
คือ การตัดเหงือกเพียงอย่างเดียวด้วยเลเซอร์หรือใบมีดผ่าตัดโดยไม่กรอกระดูกฟัน เพื่อเพิ่มระดับความยาวของฟันเฉพาะในส่วนเนื้อเยื่ออ่อนของเหงือก เหมาะสมสำหรับกรณีที่มีเหงือกปกคลุมคอฟันมากเกินไปหรือระดับขอบเหงือกของฟันแต่ละซี่ไม่สมมาตรกัน แต่ระดับความสูงของขอบกระดูกหุ้มรากฟันปกติ
ภาพแสดงการตัดแต่งเหงือกด้วยใบมีดผ่าตัด (blade)โดยไม่กรอกระดูกฟัน
ภาพแสดงการตัดแต่งเหงือกด้วยเลเซอร์โดยไม่กรอกระดูกฟัน
ข้อบ่งชี้ (indication)
- ค่าใช้จ่ายน้อยกว่าเนื่องจากกระบวนการไม่ซับซ้อนมากนัก
- มีการฟื้นตัวที่เร็วกว่า
ข้อจำกัด (limitation)
- มีข้อจำกัดในการแก้ปัญหาได้เพียงบางกรณี
- ผลลัพธ์ไม่ถาวร อาจต้องมีการกลับมาทำซ้ำเนื่องจากเหงือกมีการงอกกลับคืนในตำแหน่งเดิมได้
ตัดเหงือก ราคา
|
รายการ |
ราคา |
| ตัดเหงือกกรอกระดูกฟัน (Esthetic crown lengthening) | 6-8 ซี่ 12,000-20,000 บาท |
| ตัดเหงือก (Gingivectomy) | ซี่ละ 1,200-2,000 บาท |
| ตัดเหงือกกรอกระดูกฟันเฉพาะตำแหน่ง | ซี่ละ 4,000-5,000 บาท |
| Esthetic crown lengthening + Veneers 6-8 ซี่ | 75,000-100,000 บาท |
| จัดฟันแบบโลหะ + Esthetic crown lengthening | 47,000-70,000 บาท |
| จัดฟันใส Invisalign + Esthetic crown lengthening | 67,000-170,000 บาท |
ตัดเหงือก+วีเนียร์ VS จัดฟัน+ตัดเหงือก
ในบางกรณี คนไข้มีปัญหาด้านการเรียงตัวของฟัน เช่น ฟันซ้อนเก ฟันเรียงตัวสูงต่ำต่างระดับกัน ลักษณะของซี่ฟันที่ไม่สมมาตรกัน เป็นต้น ทำให้ระดับคอฟันไม่สวยงามตามธรรมชาติ การจะแก้ไขปัญหาให้ได้อย่างครอบคลุมจึงจำเป็นต้องใช้เทคนิคทางทันตกรรมอื่นร่วมด้วย ซึ่งมีรายละเอียดและความเหมาะสมในแต่ละกรณี ดังนี้
ตัดเหงือกร่วมกับการทำวีเนียร์
เทคนิคนี้จะเป็นการทำงานร่วมกันของทันตแพทย์ด้านทันตกรรมปริทันต์ (Periodontics) และทันตกรรมบูรณะ (Restorative dentistry) เหมาะสำหรับผู้ที่ฟันเรียงตัวไม่สวยงามเล็กน้อยแต่สภาพช่องปากไม่เอื้อต่อการจัดฟันหรือคนไข้ไม่ต้องการจัดฟัน การผ่าตัดเหงือกร่วมกับการทำวีเนียร์มีเป้าหมายเพื่อสร้างรอยยิ้มที่เข้าใกล้สัดส่วนที่ดีที่สุด (golden proportion) โดยใช้เวลาในการรักษาไม่นานมากนัก แต่ในการทำวีเนียร์จำเป็นต้องกรอแต่งผิวเนื้อฟันธรรมชาติออกบางส่วนและมีราคาสูง
ตัดเหงือกร่วมกับการจัดฟัน
เทคนิคนี้จะเป็นการทำงานร่วมกันของทันตแพทย์ด้านทันตกรรมปริทันต์ (Periodontics) และทันตกรรมจัดฟัน (Orthodontics) เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาฟันซ้อนเก ฟันห่าง หรือการสบฟันผิดปกติ ร่วมกับต้องการแก้ปัญหาฟันดูสั้นและยิ้มเห็นเหงือกมากด้วย เป็นการแก้ปัญหาที่ใช้เวลานานแต่ถือว่ามีความอนุรักษ์นิยมกว่า (conservative)
ตัดเหงือก เจ็บไหม
การตัดเหงือก ระหว่างทำหัตถการทันตแพทย์จะใช้ยาชาเฉพาะที่เพื่อช่วยทำให้คนไข้ไม่รู้สึกเจ็บ โดยอาจรู้สึกถึงการสัมผัสหรือแรงกดเบาๆ เท่านั้น
ตัดเหงือก กี่วันหาย
หลังตัดเหงือก อาจมีความรู้สึกเจ็บระบมหรือปวดบวมในช่วง 2-3 วันแรก ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ ในช่วงนี้แนะนำให้ประคบเย็นเพื่อลดอาการบวม หลีกเลี่ยงการบ้วนน้ำแรงๆ และรับประทานอาหารอ่อนๆ โดยอาการจะค่อยๆดีขึ้นตามลำดับ
อาการปวดบวมจะหายภายหลังจาก 1 สัปดาห์ แผลเริ่มสมานตัว ยังควรหลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือร้อนจัด เมื่อครบ 2 สัปดาห์ แผลจะหายดีและสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ
ทั้งนี้ หากมีอาการปวดบวมนานเกิน 1 สัปดาห์ หรือมีเลือดออกมากผิดปกติ ควรกลับไปพบทันตแพทย์ทันที
ตรวจสอบความถูกต้องของบทความโดย
ทพ. กฤตวัฒน์ เลิศสุขประเสริฐ
